17/12/2024
Ο Αώος είναι ένας από τους τελευταίους ποταμούς ελεύθερης ροής στην Ευρώπη, ένας ζωντανός υδάτινος διάδρομος που τροφοδοτεί με ζωή τα οικοσυστήματα της περιοχής και αποτελεί αναπόσπαστο κομμάτι της ταυτότητας της Ηπείρου. Είναι πηγή βιοποικιλότητας, χώρος αναπαραγωγής και μετακίνησης ειδών, και φυσικός σύμμαχος στη μάχη κατά της κλιματικής κρίσης.
Σήμερα, όμως, βρίσκεται σε κίνδυνο.
Η πρόσφατη επιστημονική μελέτη των οργανώσεων RiverWatch, EuroNatur και MedINA, στο πλαίσιο της διεθνούς πρωτοβουλίας Save the Blue Heart of Europe, καταδεικνύει την άμεση ανάγκη ρύθμισης της οικολογικής παροχής στις πηγές του ποταμού Αώου για την αποτροπή περαιτέρω υποβάθμισης του οικοσυστήματος.
Η μελέτη αναφέρει:
• Υποβάθμιση του ποταμού κάτω από το φράγμα σε ρυάκι πλάτους 1,3μ. με σοβαρές υδρομορφολογικές αλλοιώσεις.
• Δραματική μείωση της ιχθυοπανίδας, ειδικά της προστατευόμενης Βαλκανικής Πέστροφας (Salmo farioides).
• Επιδείνωση των συνθηκών ζωής των υδρόβιων βιοκοινοτήτων το καλοκαίρι λόγω έλλειψης ροής, με φόντο την κλιματική κρίση.
• Επιπτώσεις σε τρεις περιοχές Natura 2000 και στον πυρήνα του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου.
Παράλληλα, η μελέτη σημειώνει πολλαπλές πιέσεις που συνδυάζονται με την έλλειψη οικολογικής παροχής:
- Τρία σημαντικά εμπόδια κοντά στη Βωβούσα και ένα στο φαράγγι του Αώου, που περιορίζουν τη συνδεσιμότητα του ποταμού και των ειδών.
- Προτάσεις για την κατασκευή μικρών υδροηλεκτρικών έργων (ΜΥΗΕ) στη λεκάνη του Άνω Αώου, που αυξάνουν τις σωρευτικές πιέσεις και περιορίζουν την οικολογική λειτουργία του ποταμού.
- Μικρά φράγματα σε παραπόταμους και μη διαπερατά τεχνικά έργα (culverts) σε δασικούς δρόμους, που εμποδίζουν τη φυσική ροή και τη συνδεσιμότητα των οικοσυστημάτων.
- Κλιματική μεταβλητότητα.
Ρωτούμε την Περιφερειακή Αρχή:
- Ποιες συγκεκριμένες ενέργειες έχει κάνει μέχρι σήμερα η Περιφέρεια για την προστασία του ποταμού Αώου και τη διασφάλιση οικολογικής παροχής και ποια μέτρα σκοπεύει να λάβει το επόμενο διάστημα;
- Υπάρχει πρόθεση της Περιφέρειας να στηρίξει την καθιέρωση μόνιμης οικολογικής παροχής στον Αώο, να διεκδικήσει την απαιτούμενη νομοθετική ρύθμιση και να εξετάσει το ενδεχόμενο προσωρινής μείωσης ή περιορισμού της λειτουργίας των υδροηλεκτρικών έργων (ΜΥΗΕ) κατά τους θερινούς μήνες για την ενίσχυση της φυσικής ροής και την προστασία της βιοποικιλότητας του ποταμού;
- Έχει σχέδιο η Περιφέρεια για την καταγραφή και χαρτογράφηση των εμποδίων στους παραπόταμους και στους δασικούς δρόμους της λεκάνης του Αώου και για την προτεραιοποίηση της απομάκρυνσης ή βελτίωσης όσων περιορίζουν την οικολογική συνδεσιμότητα;
- Υπάρχουν εγκρίσεις ή εκκρεμείς αιτήσεις για Μικρά Υδροηλεκτρικά Έργα (ΜΥΗΕ) στη λεκάνη του Αώου; Αν ναι, ζητούμε να κατατεθούν πλήρη στοιχεία και να διευκρινιστεί εάν προτίθεται η Περιφέρεια να ζητήσει αναστολή ή ακύρωση αδειοδοτήσεων ΜΥΗΕ μέχρι την αποκατάσταση της οικολογικής παροχής.
- Υπάρχουν αποφάσεις ή πρόθεση της Περιφέρειας να παρακολουθεί συστηματικά την οικολογική κατάσταση του ποταμού Αώου και να αναλάβει πρωτοβουλίες ενημέρωσης και κινητοποίησης για την προστασία του;
Ο Αώος είναι κοινό φυσικό αγαθό, πηγή ζωής για την Ήπειρο και μέρος της ευρωπαϊκής φυσικής κληρονομιάς. Η προστασία του αποτελεί θεσμικό καθήκον και στρατηγική επιλογή.
Αναφορά:
Επιστημονική μελέτη RiverWatch, EuroNatur, MedINA – Save the Blue Heart of Europe / “Ecological Flow Assessment for the Aoos River below the Aoos Springs Reservoir Dam”.
Δείτε εδώ: https://balkanrivers.net/uploads/files/3/AoosSpringsDamEcologicalFlowAssessment.pdf
