Θέμα: Οι επερωτήσεις της παράταξης για την τακτική συνεδρίαση του Π.Σ που προγραμματίστηκε για τις 31/10/2024
Οι επερωτήσεις για την τακτική συνεδρίαση του Π.Σ που προγραμματίστηκε για τις 31/10/2024 αφορούν δύο σημαντικά θέματα για την Περιφέρεια Ηπείρου: 1) τις απευθείας αναθέσεις και τις αναθέσεις με προσφυγή στο άρθρο 32 παρ. 2γ του Ν. 4412/2016 (διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση) και 2) την ατελή ολοκλήρωση-λύση της σύμβασης του έργου «Βόρεια είσοδος πόλης Ηγουμενίτσας».
1) Επερώτηση για τις ενέργειες της Περιφερειακής Αρχής σχετικά με τη διασφάλιση της ακεραιότητας της διαδικασίας και του δημοσίου συμφέροντος στις αναθέσεις δημοσίων συμβάσεων χωρίς διαγωνισμό.
Το τελευταίο διάστημα η Περιφερειακή Αρχή τα Ηπείρου δέχεται έντονη και δικαιολογημένη κριτική για το μεγάλο αριθμό των απευθείας αναθέσεων με προϋπολογισμό πολύ μεγαλύτερο από τους αντίστοιχους προϋπολογισμούς των απευθείας αναθέσεων των άλλων περιφερειών. Είναι χαρακτηριστικό ότι το ύψος των απευθείας αναθέσεων στην Περιφέρεια Ηπείρου μέσα στο 1ο εξάμηνο του 2024 ανέρχεται στα 12 εκατομμύρια Ευρώ ενώ οι αναθέσεις έργων με προσφυγή στο άρθρο 32 παρ. 2γ του Ν. 4412/2016 (διαδικασία με διαπραγμάτευση χωρίς προηγούμενη δημοσίευση) είναι σχεδόν 9 εκατ. Ευρώ από τον Ιανουάριο μέχρι τον Σεπτέμβριο του 2024. Τα στοιχεία αυτά έχουν δημοσιευτεί αρχικά στα τοπικά μέσα ενημέρωσης με αναλυτικά στοιχεία και τεκμηρίωση για το θέμα.
Το γεγονός της πληθώρας αναθέσεων χωρίς διαγωνισμό σε έργα και προμήθειες της Περιφέρειας Ηπείρου και η μη επαρκής τεκμηρίωση της αναγκαιότητάς τους, εγείρουν πολλούς προβληματισμούς και εύλογες αμφισβητήσεις για την κατάτμηση έργων, την παραβίαση της αρχής της οικονομικότητας και γενικότερα για την ακεραιότητα της διαδικασίας.
Είναι γνωστό ότι το για ζήτημα των απευθείας αναθέσεων στην Περιφέρεια Ηπείρου διενεργείται προκαταρκτική εξέταση που διέταξε η Εισαγγελία Ιωαννίνων και είναι προς διερεύνηση από τις αρμόδιες αρχές ελέγχου. Όπως επίσης έγινε κατάθεση σχετικής ερώτησης προς τον υπουργό Εσωτερικών από βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ-ΠΣ.
Πάγια θέση της παράταξής μας είναι ότι για όλες τις διαδικασίες αναθέσεων και ειδικά στις αναθέσεις όπου υπάρχει έλλειψη διαγωνιστικής διαδικασίας, πρέπει να παρέχονται από την Περιφερειακή Αρχή επαρκείς εγγυήσεις για τις διαδικασίες και ξεκάθαρη τεκμηρίωση της αναγκαιότητας της προσφυγής στην απευθείας ανάθεση ή στη διαδικασία του άρθρου 32 παρ. 2γ του Ν. 4412/2016.
Υπενθυμίζουμε ότι οι απευθείας αναθέσεις δεν αποτελούν εργαλείο κάλυψης πάγιων αναγκών δηλαδή αναγκών γνωστών, που μπορούν να προγραμματιστούν, παρά μόνον αν οι ανάγκες αυτές είναι πολύ μικρής αξίας. Επίσης και η προσφυγή στο άρθρο 3 παρ. 2γ του Ν. 4412/2016 μπορεί να χρησιμοποιείται για δημόσιες συμβάσεις έργων, προμηθειών και υπηρεσιών μόνο όταν είναι απολύτως απαραίτητο, εάν λόγω κατεπείγουσας ανάγκης οφειλόμενης σε γεγονότα απρόβλεπτα για την αναθέτουσα αρχή, δεν είναι δυνατή η τήρηση των προθεσμιών που προβλέπονται για τις ανοικτές, κλειστές ή ανταγωνιστικές διαδικασίες με διαπραγμάτευση.
Επιπλέον η κάλυψη λειτουργικών αναγκών, οι εργασίες συντήρησης πρασίνου αλλά και εργασίες πρόληψης με σκοπό τον περιορισμό των συνεπειών από τα έντονα καιρικά φαινόμενα όπως για παράδειγμα καθαρισμός χειμάρρων, ρεμάτων, καθαρισμός δασών κ.α., δεν μπορούν στο σύνολό τους να θεωρούνται απρόβλεπτες αφού εμφανίζονται πλέον με μεγάλη συχνότητα.
Καθότι το ζήτημα είναι εξαιρετικά σοβαρό αλλά και το γεγονός ότι η διασφάλιση του δημοσίου συμφέροντος, η διαφάνεια, η εμπέδωση της υπευθυνότητας και της λογοδοσίας αποτελούν υποχρεώσεις της δημόσιας διοίκησης ζητούμε από την Περιφερειακή Αρχή να μας ενημερώσει:
- σε ποιες ενέργειες θα προχωρήσει ώστε να καταγράψει τις πάγιες ανάγκες της Περιφέρειας Ηπείρου με σκοπό τον έγκαιρο και ορθολογικό τρόπο κάλυψής τους με την κατάλληλη διαδικασία αξιοποιώντας και τις δυνατότητες που πλέον παρέχονται από τα πληροφοριακά συστήματα,
- αν προτίθεται να προβεί σε βελτίωση των υφιστάμενων διαδικασιών που ακολουθούνται αλλά και την προσθήκη νέων με σκοπό την παροχή εγγυήσεων αλλά και επαρκούς τεκμηρίωσης κατά την προσφυγή στις απευθείας αναθέσεις καθώς και στη διαδικασία του άρθρου 32 παρ. 2γ του Ν. 4412/2016),
- αν προτίθεται να ακολουθήσει εσωτερικές αυστηρές διαδικασίες με σύνταξη κανονισμού μέχρι και την ολοκλήρωση της σύμβασης όπου θα περιγράφεται ο διακριτός ρόλος κάθε εμπλεκόμενου οργάνου καθώς του υπηρεσιακού προσωπικού,
- πως σκοπεύει να αντιμετωπίσει το ζήτημα της προσφοράς χαμηλών έως μηδενικών ποσοστών έκπτωσης,
- αν σκοπεύει να προβεί στη δημιουργία συστήματος αξιολόγησης τυχόν καταγγελιών και αξιοποίησης αυτών για τη βελτίωση της ακεραιότητας της διαδικασίας των αναθέσεων,
- αν σκοπεύει να δημοσιοποιεί στο διαδικτυακό τόπο της περιφέρειας Ηπείρου συγκεντρωτικά στοιχεία (ανά εξάμηνο) για τις αναθέσεις όπως: το πλήθος συμβάσεων ανά είδος διαδικασίας ανάθεσης και σύμβασης, την αξία των συμβάσεων ανά είδος σύμβασης και ανά είδος διαδικασίας ανάθεσης. Σημειώνουμε ότι τα εν λόγω στοιχεία καταχωρούνται στην ειδική πλατφόρμα του «Κόμβου Παρακολούθησης Επιδόσεων Τοπικής Αυτοδιοίκησης deiktesOTA.gov.gr» του Υπουργείου Εσωτερικών,
- σε ποιες ενέργειες σκοπεύει να προβεί ώστε ο αριθμός των αναθέσεων χωρίς διαγωνιστική διαδικασία στην Περιφέρεια Ηπείρου, να περιοριστεί μόνο σε περιπτώσεις κάλυψης κατεπειγουσών αναγκών και οφειλόμενων σε απρόβλεπτα γεγονότα.
2) Επερώτηση για την ατελή ολοκλήρωση και λύση της σύμβασης του έργου <<Βόρεια είσοδος πόλης Ηγουμενίτσας>>
Η ολοκλήρωση της βόρειας εισόδου της πόλης της Ηγουμενίτσας που είναι έργο ζωτικής σημασίας για την οικονομική ζωή της πόλης, ένα έργο εθνικής σημασίας όπως πρόσφατα χαρακτηρίστηκε, αλλά και έργο που μετά την ολοκλήρωση χρονοβόρων γραφειοκρατικών και τεχνικών διαδικασιών (απαλλοτριώσεις, δικαστικές διαμάχες, τροποποιήσεις αρχικής μελέτης, μετακινήσεις δικτύου Δ.Ε.Η κλπ) δεν δύναται να αποπερατωθεί σύμφωνα με τις τεχνικές προδιαγραφές του. Σύμφωνα με την ενημέρωσή μας από τις αρμόδιες υπηρεσίες, μοναδική εκκρεμότητα αποτελεί η διαδικασία συμφωνίας των λογαριασμών του έργου και η εξόφληση του αναδόχου από την Περιφέρεια.
Σύμφωνα με την ενημέρωση του κ.Αντιπεριφερειάρχη Θεσπρωτίας στο Περιφερειακό Συμβούλιο Λογοδοσίας την 16/7/24, ο ανάδοχος υπέβαλε πρόταση για λύση της σύμβασης προς τις αρμόδιες υπηρεσίες την 5/7/2024. Στο εν λόγω Συμβούλιο ο κ.Αντιπεριφερειάρχης μας διαβεβαίωσε ότι υπάρχει η πολιτική βούληση για επίλυση του θέματος. Σε διευκρινιστική ερώτηση της παράταξής μας αν υφίσταντο οικονομικές εκκρεμότητες έναντι του αναδόχου, ποιο είναι το ύψος αυτών και αν υπάρχει πρόνοια, κάποιο σχέδιο για την ολοκλήρωση του έργου σε περίπτωση λύσης της σύμβασης, ο κ.Περιφερειάρχης μας απάντησε ότι << με τρόπο σας είπε ότι τα περισσότερα έχουν λυθεί, εκτός από κάτι που δεν είναι αναγκαίο>>.
Από τις αρμόδιες υπηρεσίες επίσης πληροφορηθήκαμε ότι η διευθύνουσα υπηρεσία δεν εξέδωσε απόφαση εντός των δύο μηνών επί της αίτησης διάλυσης της σύμβασης από τον ανάδοχο λόγω καθυστέρησης πληρωμής εγκεκριμένων λογαριασμών, επομένως όπως προβλέπει ο νόμος 4412/2016 (Άρθρα 161, 162), μετά την 6η Σεπτεμβρίου η σύμβαση έχει περιέλθει σε καθεστώς αυτοδίκαιης διάλυσης. Κατόπιν αυτού, ο ανάδοχος υπέβαλε την τελική επιμέτρηση εργασιών στο τέλος του Σεπτεμβρίου και βάσει των προβλεπόμενων διαδικασιών θα πρέπει σε χρονικό διάστημα 2 μηνών να εγκριθεί και στη συνέχεια να προχωρήσει η παράδοση – παραλαβή του έργου ως έχει, που είναι και θα παραμείνει ημιτελές και δυσλειτουργικό, με ότι αυτό συνεπάγεται για την καθημερινότητα και την ασφάλεια των πολιτών.
Η οδική ασφάλεια αποτελεί ύψιστη προτεραιότητα η οποία τίθεται εν αμφιβόλω καθώς:
- η οδός δεν θα διαθέτει την τελευταία στρώση ασφαλτοτάπητα, επομένως θα αποκλίνει από τις προδιαγραφές με ό,τι αυτό συνεπάγεται και επιπλέον θα υπάρχουν εξέχοντα φρεάτια αποχέτευσης ομβρίων, τα οποία παρά τη σήμανση εγκυμονούν κινδύνους για την ασφαλή οδήγηση (ιδιαίτερα των δίκυκλων)
- δεν θα έχει κατασκευασθεί ένα τμήμα της παράπλευρης οδού
- θα παραμείνουν οι υψομετρικές διαφορές στον κόμβο Ντάσιου που ήδη δυσχεραίνουν την κίνηση βαρέος τύπου οχημάτων, ιδιαίτερα τις ώρες αιχμής.
Παράλληλα, προκαλείται ιδιαίτερη αισθητική υποβάθμιση της βασικής εισόδου και της εικόνας της πόλης από τις ημιτελείς εργασίες και από το γεγονός ότι σε τμήματα των νησίδων ασφαλείας δεν έχει ολοκληρωθεί η φύτευση καλλωπιστικών φυτών από τον ανάδοχο σύμφωνα και με την εγκεκριμένη μελέτη.
Επομένως ερωτάται η Περιφερειακή αρχή αν:
1. Θα οριστικοποιηθεί η συμφωνία των λογαριασμών μεταξύ του αναδόχου και του κύριου του έργου και αν εκτελεσθεί στο άμεσο επόμενο διάστημα η αποπληρωμή του αναδόχου, ώστε να επιδιωχθεί η ματαίωση της διάλυσης της σύμβασης.
2. Υφίσταται οποιοδήποτε εναλλακτικό σχέδιο αποπεράτωσης του έργου σύμφωνα με την τελική μελέτη, όπως π.χ. η επαναδημοπράτηση των υπολειπόμενων εργασιών του έργου που φυσικά οδηγεί σε μεγάλες καθυστερήσεις στην ολοκλήρωσή του.
