Κομβικής σημασίας αποτελεί ο ενεργειακός σχεδιασμός και ο οικολογικός μετασχηματισμός, με την εγκατάσταση κατάλληλης κλίμακας ΑΠΕ από οικιακούς καταναλωτές, αγρότες, βιοτεχνίες, βιομηχανίες, συνεταιρισμούς και δήμους με βάση τα Ευρωπαϊκά πρότυπα και την Ελληνική πραγματικότητα.

Η Ήπειρος μπορεί και πρέπει να γίνει η περιφέρεια της «πράσινης» ενέργειας με γνώμονα την κοινωνική ευημερία, τη δίκαιη κατανομή των ενεργειακών πόρων και την προστασία του περιβάλλοντος.

Η περιφέρεια Ηπείρου φιλοξενεί ήδη μεγάλη ισχύ αδειοδοτημένων εγκαταστάσεων και προβλέπεται να φιλοξενήσει στο εγγύς μέλλον 10πλάσια ισχύ Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ), για αιολικά πάρκα/ φωτοβολταϊκά/ ΜΥΗΕ κ.α., από αυτήν που της αναλογεί με βάση την Ευρωπαϊκή συμφωνία, ενώ δεν έχει κανένα όφελος από την επιβάρυνση του περιβάλλοντος στους λογαριασμούς της ΔΕΗ και στον ειδικό φόρο καυσίμων.

H θέση μας για τις ΑΠΕ και την πράσινη μετάβαση

Κρίσιμο μέγεθος για το «ΚΟΙΝΟ ΤΩΝ ΗΠΕΙΡΩΤΩΝ» αποτελεί η «Πράσινη μετάβαση» καθώς το μεταπολεμικό οικονομικό μοντέλο της συνεχούς ανάπτυξης «Growth» η οποία κύρια βασίζεται στα Ορυκτά Καύσιμα (Γαιάνθρακες, Πετρέλαιο και Φυσικό Αέριο) επέφερε αυτό που ξέρουμε ως φαινόμενο της «Κλιματικής Αλλαγής» και σήμερα πλέον το βιώνουμε ως «Κλιματική Κρίση». Το 37% που προβλέπεται για την Πράσινη Μετάβαση (δηλ. δάνεια και επιδοτήσεις) από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Ανάκαμψης & Ανθεκτικότητας είναι άγνωστο ακόμη βάσει ποιου σχεδιασμού, χαρτογράφησης αναγκών και μέσω ποιων καναλιών θα αξιοποιηθεί. Η πορεία της Κυβέρνησης της Ν.Δ προς την «Πράσινη Μετάβαση» γίνεται με νομοθετικό οδοστρωτήρα, καθώς καταστρέφει το φυσικό περιβάλλον, τους φυσικούς πόρους & την βιοποικιλότητα της χώρας, οδηγεί σε περιβαλλοντική απορρύθμιση αντί ενεργειακής ασφάλειας, υπονομεύει την πραγματική ανάπτυξη με τη συγκεντροποίηση και εμπορευματοποίηση – αντί για Ενεργειακές Κοινότητες και Ενεργειακή Δημοκρατία- και διαλύει την κοινωνική συνοχή με την υποβάθμιση και τη φτώχια για τους πολλούς, δίνοντας ευκαιρία και κερδοσκοπία για λίγους

Εμείς λέμε ΝΑΙ στην πράσινη μετάβαση με άλλη στρατηγική.

Γιατί σήμερα ο σχεδιασμός αυτός υλοποιείται μέσω των μεγάλων Ομίλων, δημιουργεί πίεση σε πολλές τοπικές κοινωνίες, οι οποίες ορθά αντιδρούν απέναντι στα σχέδια ΑΠΕ χωρίς χωροταξικές μελέτες και μέτρα διασφάλισης του φυσικού περιβάλλοντος, κυρίως στην εγκατάσταση βιομηχανικών αιολικών (ΑΣΠΗΕ) και φωτοβολταϊκών, καθώς επίσης μικρών και μεγάλων Υ/Η φραγμάτων. Οι Μελέτες Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων απαιτείται να είναι ουσιαστικές και όχι αντιγραφές χωρίς ουσία.

Η επιμονή στις εξορύξεις υδρογονανθράκων αποτελεί Ιστορικό Λάθος και Αναχρονιστική Αναγκαιότητα καθώς :

• Υπονομεύει την πορεία της Ελλάδας προς την Κλιματική Ουδετερότητα

• Βλάπτει σοβαρά την ελληνική φύση

• Υποβαθμίζει ανεπανόρθωτα τις εξορυκτικές περιοχές

• Υπονομεύει την προσπάθεια για αναγέννηση της υπαίθρου, μέσω της ανάπτυξης του αγροτικού τομέα, του οικοτουρισμού και της εφαρμογής ολοκληρωμένων προγραμμάτων ανάπτυξης και ειδικά στην Ήπειρο ακυρώνει όλες τις παραγωγικές δραστηριότητες οικοτουριστικού και αγροτοκτηνοτροφικού ενδιαφέροντος, που χρηματοδοτήθηκαν, αναπτύχθηκαν και λειτουργούν μεταπολιτευτικά στο παραλιακό μέτωπο και στην ενδοχώρα, πέραν των επιπτώσεων που θα υπάρξουν στην ποιότητα ζωής των συμπατριωτών μας

Η Πρότασή μας για μια Δίκαιη Πράσινη Μετάβαση στην Ήπειρο περιλαμβάνει τα παρακάτω:

1. Αναθεώρηση του Ειδικού Πλαισίου Χωροταξικού Σχεδιασμού & Ανάπτυξης ΑΠΕ (ΕΠΣΧΑ-ΑΠΕ), στο οποίο θα περιγράφονται με ακρίβεια οι περιοχές όπου θα προκρίνονται για εγκατάσταση ΑΠΕ υπό όρους και οι περιοχές όπου θα αποκλείονται εντελώς τέτοιου είδους εγκαταστάσεις, διασφαλίζοντας παράλληλα την προστασία της βιοποικιλότητας, των οικοσυστημάτων της περιοχής, των μοναδικών υδατικών πόρων και της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας (Γ.Γ.Υ.Π)

• Χωροθέτηση μόνο με τη σύμφωνη γνώμη των τοπικών κοινωνιών και μόνο στις περιπτώσεις που αυτές είναι παραγωγοί και καταναλωτές (π.χ Ενεργειακές Κοινότητες)

• Συμμόρφωση του περιεχομένου με την ευρωπαϊκή νομοθεσία και νομολογία, όχι μόνο στους τύπους αλλά και στην ουσία, ενσωματώνοντας και τις πλέον ευρέως χρησιμοποιούμενες από την επιστημονική κοινότητα πρακτικές, όπως οι Χάρτες Ευαισθησίας για τη βιοποικιλότητα. (πχ Εθνικό Σχέδιο Δράσης για την Αρκούδα, το οποίο έχει και τους χάρτες αποκλεισμού).

2. Δυνατότητα ουσιαστικής και όχι τυπικής διαδικασίας διαβούλευσης- αδειοδότησης και χωροθέτησης των έργων ΑΠΕ.

• Στελέχωση και ουσιαστική υποστήριξη των Δημόσιων Υπηρεσιών που εμπλέκονται στην αδειοδότηση που αφορούν τα μικρά και μεγάλα έργα στον τομέα της ενέργειας

• Εισαγωγή κριτηρίων που θα αντιμετωπίζει θέματα όπως η κλίμακα κάθε έργου, κριτήρια ευαισθησίας ή και ακεραιότητας οικοτόπου/οικοσυστήματος, εναλλακτικές προτάσεις, στοιχεία που θα μπορούν να λειτουργούν ως κριτήρια αποκλεισμού περιοχών ως μη κατάλληλων από τα πρώτα στάδια της διαδικασίας.

3. Ουσιαστική διαβούλευση και τοπική συμμετοχή στη διαδικασία υλοποίησης των έργων (κοινωνική λογοδοσία), κάτι που δε συμβαίνει σήμερα.  

• Να μην περιορίζεται στον τυπικό χαρακτήρα που προβλέπει η διαδικασία της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, που συχνά γίνεται μόνο για την κάλυψη των τυπικών απαιτήσεων της αδειοδοτικής διαδικασίας.

• Ανοιχτές ενημερωτικές δράσεις προς τις τοπικές κοινωνίες για τα επικείμενα έργα, επεξήγηση των επιπτώσεων, την ενεργοποίηση των τοπικών αρχών (Περιφέρεια, Δήμοι)

4. Η «συμμετοχή» της περιφέρειας Ηπείρου στην ανάπτυξη των ΑΠΕ να είναι αντίστοιχη με αυτό που της αναλογεί, βάσει του Εθνικού Στόχου εγκαταστημένης ισχύος από ΑΠΕ για τον οποίο η χώρα έχει δεσμευτεί. Στην κατεύθυνση αυτή υποστηρίζουμε την αναστολή αδειοδότησης και χωροθέτησης νέων ΑΠΕ μέχρι την ολοκλήρωση της αναθεώρησης του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου που βρίσκεται εν εξελίξει από 4ετίας.

5. Καμία αδειοδότηση έργων ΑΠΕ στις Προστατευόμενες Περιοχές (Π.Π.) (καθώς και μεγάλων Βιομηχανικών Έργων, Ξενοδοχειακών Υποδομών, κλπ) όσο δεν ολοκληρώνονται οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες (ΕΠΜ) /τα Προεδρικά Διατάγματα (Π.Δ.)/Σχέδια Διαχείρισης στις Π.Π.

6. Απαγόρευση οποιουδήποτε βιομηχανικού έργου ανάπτυξης ΑΠΕ στα Κηρυγμένα Εθνικά Πάρκα και στις περιοχές που είναι ενταγμένες στο Ευρωπαϊκό Δίκτυο Natura

7. Ανάπτυξη των «Τοπικών Χωρικών Σχεδίων» με όρους, προϋποθέσεις και κριτήρια περιβαλλοντικής βιωσιμότητας.

• Ο συνδυασμός χρήσεων σε εκτάσεις που φιλοξενούν υποδομές παραγωγής καθαρής ενέργειας πρέπει να τεθεί ως μια από τις προτεραιότητες χωρικού σχεδιασμού σε τομεακό και περιφερειακό επίπεδο, αλλά και να εξετάζεται στη διαδικασία διατύπωσης εναλλακτικών σεναρίων.

• Χωροθέτηση μονάδων ΑΠΕ με προτεραιότητα περιοχές με χαμηλό οικολογικό αποτύπωμα και ενδιαφέρον, σε συνδυασμό με προϋπάρχοντα δίκτυα και υποδομές (οδικούς άξονες κ.α.) που εξυπηρετούν συμπληρωματικές ανάγκες, έτσι ώστε να σταματήσει το φαινόμενο της περιβαλλοντικής και αισθητικής υποβάθμισης του Ηπειρωτικού τοπίου από τα μεγάλα έργα διάνοιξης δρόμων των βιομηχανικών εταιριών ΑΠΕ σε κάθε βουνοκορφή.

• Να προχωρήσει ο εθνικός σχεδιασμός με περιφερειακή κατανομή

8. Ενθάρρυνση στη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών στην ενεργειακή μετάβαση, μέσω της σύστασης των Ενεργειακών Κοινοτήτων (ν.4513/2018), σε επίπεδο μικρών Δήμων και Δικτύου Κοινοτήτων

9. Επιτακτική η ανάγκη προστασίας της γεωργικής γης υψηλής παραγωγικότητας (Γ.Γ.Υ.Π), η οποία αλλάζει χρήση με γρήγορους ρυθμούς και δεσμεύεται με ευκολία για την χωροθέτηση φωτοβολταϊκών σταθμών ,με αποτέλεσμα την ραγδαία μείωσή της. Φαινόμενο το οποίο πλέον ευδοκιμεί στην Ήπειρο με «κατάληψη» παραγωγικών γαιών και αλλαγή της χρήσης τους.

10. Να εξαιρεθούν από την χωροθέτηση αναπτυξιακών έργων και έργων ΑΠΕ, εκτάσεις που καλύπτουν ανάγκες και δικαιώματα βοσκής των κτηνοτρόφων και ακυρώνουν προϋπάρχουσες δραστηριότητες. Έχει καθυστερήσει αδικαιολόγητα η ολοκλήρωση των «Διαχειριστικών Σχέδιων Βόσκησης» από το Υπ.Α.Α.Τ

11. Να προχωρήσει η διαδικασία και ο σχεδιασμός της ενεργειακής αυτονόμησης κτιρίων και υποδομών και να δοθεί παροχή κινήτρων για αυτοπαραγωγή στον κτιριακό τομέα.

12. Υλοποίηση εξειδικευμένων σχεδίων κυκλικής οικονομίας για το σύνολο των δραστηριοτήτων σε τουρισμό, μεταποίηση και πρωτογενή τομέα, με περιβαλλοντικά και κοινωνικά κριτήρια σε συνεργασία με ιδιωτικούς φορείς, και θεσμοθέτηση συστήματος ανταμοιβής με όρους προβολής και δημόσιας χρηματοδότησης για τουριστικές περιοχές, που θα δεσμευτούν στην πράσινη μετάβαση των παρεχόμενων τουριστικών υπηρεσιών.

13. Πλέγμα κινήτρων για την ανάπτυξη της κοινωνικής επιχειρηματικότητας, της συνεργατικότητας και της κοινωνικής οικονομίας σε τομείς επαναχρησιμοποίησης πόρων και υλικών

14. Θέσπιση ποσοτικών στόχων για την καταπολέμηση της ενεργειακής φτώχειας στην Ήπειρο,.

Η απερχόμενη Περιφερειακή διοίκηση υπηρετεί πιστά το νεοφιλελεύθερο δόγμα «της άναρχης ανάπτυξης» για λίγους και «με όποιο κόστος» και την καταγγέλλουμε. Αυτές οι πολιτικές φέρνουν στο προσκήνιο την ανάγκη ανοιχτού και δημοκρατικού κοινωνικού διαλόγου για έναν ενεργειακό μετασχηματισμό με στόχο την επάρκεια και το χαμηλό κόστος προς όφελος της κοινωνίας και των παραγωγικών δραστηριοτήτων.

Ως Περιφερειακή αρχή δεσμευόμαστε να υπηρετήσουμε μια νέα πολιτική η οποία οφείλει και πρέπει να είναι:

• Κοινωνικά Δίκαιη και Συμμετοχική,

• Επιστημονικά τεκμηριωμένη και

• Περιβαλλοντικά ορθή 

Συντασσόμαστε με το τοπικό κίνημα καθώς και με την τοπική αυτοδιοίκηση, κατά περίπτωση, στον αγώνα κατά των βιομηχανικών αιολικών και φωτοβολταϊκών και εξορύξεων. Η εξόρυξη υδρογονανθράκων είναι πλέον αναχρονιστική.

Στηρίζουμε τον δίκαιο αγώνα των κατοίκων και της Επιτροπής αγώνα Φαναρίου απέναντι στους ιδιώτες σφετεριστές του δάσους Βαλανιδορράχης και δηλώνουμε την διαθεσιμότητά μας για την νομική υποστήριξη – αναψηλάφησης της δίκης σε ό,τι αφορά το ιδιοκτησιακό καθεστώς, παρά το γεγονός ότι το ζήτημα είναι άκρως πολιτικό και όχι αμιγώς νομικό.

Τα δάση και οι παραλίες ανήκουν στον λαό.